Mike

De opkomst van de Islam, en hiermee ook de Islamitische cultuur, is een fenomeen dat duidelijk zichtbaar is in de gebieden rondom de zijderoute vanaf de 7e en 8e eeuw. Deze opkomst van de Islam is al snel zichtbaar in de lokale culturen rondom de zijderoute, zoals bijvoorbeeld de Perzische en Sogdische cultuur. Mede door de verspreiding van de Islamitisch cultuur in deze periode is de Islam tegenwoordig een van de meest voorkomende culturen in centraal-Azië. Desondanks bestaan veel authentieke centraal Aziatische tradities vandaag de dag nog steeds zoals zichtbaar in fig. 1.

Figuur 1, Turkmeens meisje in traditionele klederdracht voor een traditionele Yurt.

Figuur 1, Turkmeens meisje in traditionele klederdracht voor een traditionele Yurt.

Ook de opkomst van de Islamitische Arabieren kende enkele tegenslagen, zoals de Mongoolse veroveringen in de 13e eeuw. Ondanks het feit dat centraal Azië nu tijdelijk in handen was van de Mongolen bleef de invloed van de Islam groot en bleef zich verspreiden. Dit had mede te maken met het feit dat het verenigen van Centraal Azië onder een leider een hernieuwde impuls gaf aan de zijderoute

Deze opkomst en verspreiding van de Islam kan op vele verschillende archeologische en historische manieren worden waargenomen.  Voor deze weblog zal ik aan de hand van een casestudy met betrekking tot het schilderij van de Feestende kooplieden, zoals te zien in de hermitage, de Arabische  invloeden in centraal Aziatische schilderingen aan proberen te tonen.

 

Het schilderij

De Centraal Aziatische wandschilderingen  uit de Islamitische periode kunnen belangrijke indicatoren zijn met betrekking tot de invloed die de Islamitische cultuur had in Centraal Azië. Hier kunnen bijvoorbeeld verftechnieken, kledingstukken, tradities en andere indicatoren in zijn verwerkt die normaal gesproken enkel voorkomen binnen de Islamitische cultuur. Een goed voorbeeld hiervan is het schilderij van de feestende kooplieden (fig. 4) dat momenteel te zien is in de Hermitage. Dit schilderij komt uit een periode waarin de Islamitische cultuur pas net zijn intrede deed in Centraal Azië, namelijk het begin van de 8e eeuw.

Figuur 2, Schilderij van de feestende kooplieden

Figuur 2, Schilderij van de feestende kooplieden

De kooplieden op deze schildering dragen allemaal een stukje stof. Dit stukje stof is mogelijk overgenomen uit de Arabische cultuur en laat zien dat er zelfs toen al sprake was van culturele invloeden. Over deze stukjes stof werd eerst vermoed dat het buidels waren (vandaar dat de titel van het schilderij over kooplieden spreekt). Echter is dit stuk stof nog steeds aanwezig op de kleding van enkele rijke Centraal Aziaten te zien op foto’s uit het begin van de 20e eeuw(fig. 3). Hieruit kan worden opgemaakt dat het waarschijnlijk een modeverschijnsel was dat is overgenomen uit de Arabische contreien.

Figuur 3, Bureaucraat uit Bukhara met stuk textiel

Figuur 3, Bureaucraat uit Bukhara met stuk textiel

 

Conclusie

De invloed van de Islam is vaak goed zichtbaar op de centraal Aziatische schildering die momenteel in het westen te zien zijn. Op basis hiervan kan soms een goede inschatting gedaan worden met betrekking tot de Islamitische invloeden zichtbaar op het schilderij. Het is echter bij veel van deze schilderingen nog niet precies duidelijk wat sommige versieringen of accessoires precies inhouden. Soms kan er wel een goede schatting worden gedaan, echter betekend dit niet dat deze schatting correct is. Daarom zal ik in Centraal Azië ook kijken naar het gebruik van dit soort versieringen en accessoires in de moderne tijd en de rol die deze artefacten spelen in de samenleving.